تهران سوئیت

تهران سوئیت

غار کتله خور (گرماب زنجان) کجاست؟ +معرفی بخشهای غار و تصاویر فوق‌العاده

غار کتله خور (گرماب زنجان) کجاست؟ +معرفی بخشهای غار و تصاویر فوق‌العاده
منتشر شده توسط مدیریت در ۹ مهر ۱۳۹۷

یکی از جذاب‌ترین شگفتی‌های طبیعت، غار است. غار نخستین مکانی بود که انسان‌های اولیه برای زندگی انتخاب کردند و لذا در برخی از آن‌ها نشانه‌هایی مبنی بر حضور انسان‌های نخستین را می‌توان پیدا کرد. کشور ما که در زمره‌ی قدیمی‌ترین کشورهای جهان به شمار می‌آید، دارای غارهای متعددی مانند غار علیصدر، غار خفاش، غار کتله‌خور و … می‌باشد که هر ساله میزبان گردشگران متعددی هستند. در این مقاله قصد داریم یکی از مهم‌ترین غارهای موجود در ایران یعنی غار کتله‌خور را بیشتر معرفی کنیم. غاری شگفت‌انگیز که تماشای آن هر انسانی مسحور خود می‌سازد.

غار کتله خور در استان زنجان

غار کتله خور در استان زنجان

با غار کتله‌خور بیشتر آشنا شوید

غار کتله‌خور در استان زنجان قرار دارد. استانی سرسبز و سردسیر با آثار تاریخی پرشمار که هر ساله گردشگران نسبتاً زیادی را به سمت خود جذب می‌کند. غار در منطقه‌ی مستطیل شکلی به ابعاد ۲۰۰۰× ۱۵۰۰ متر به دلیل ایجاد گسل یا ترک متقاطع در اثر عملکرد هوازدگی مکانیکی و نیروهای درونی، به وجود آمده است. به احتمال زیاد اولین سؤالی که در ذهن شما پس از شنیدن اسم این غار می‌آید، معنای نام آن است. لذا باید بگوییم در برخی مناطق غربی ایران به کوه‌های با ارتفاع کم، کتله می‌گویند و با توجه به اینکه خورشید از پشت این کوه این غار طلوع می‌نماید، آن را کتله‌خور می‌نامند. البته علت دیگری هم برای این نامگذاری وجود دارد، بدین صورت که در زبان ترکی کتله معنای پستی و بلندی و خور معنای آسان می‌دهد. لذا منظور کتله‌خور، پستی و بلندی‌های آسان و ساده‌ی این غار است.

غار کتله خور در زنجان

غار کتله خور در زنجان

براساس تحقیقاتی که گروهی از غارنوردان با تجربه‌ی همدانی بر روی غار کتله‌خور انجام دادند، مشخص شد که قدمت این غار باستانی به ۱۲۰ میلیون سال پیش (دوران ژوراسیک) می‌رسد و در این مدت طولانی تحولات طیعی و مصنوعی پرشماری از جمله زلزله برای آن رخ داده است. شکستگی‌های ایجاد شده به این وسیله‌ی این زلزله‌ها را می‌توان در نقاط مختلف غار مشاهده کرد. جالب است بدانید یک گروه غارنورد این غار را در سال ۱۳۳۱ خورشیدی کشف کردند و به اطلاع همگان رساندند تا در میراث ملی به ثبت برسد. از آن به بعد این غار مورد توجه گردگشران و غارنوردان زیادی قرار گرفت. نکته‌ی جالب‌تر اینکه در گذشته ۷۰۰ متر اولیه‌ی غار فقط ۷۰ سانتی‌متر قطر داشته و این تنگی و باریکی وحشتناک باعث می‌شد که غارنوردان به صورت سینه‌خیز این مسیر را طی کنند.

غار کتله خور در کجاست

غار کتله خور در کجاست

غار کتله‌خور نیز زمانی محل زندگی انسان‌های اولیه بوده و پیدایش ۸۰ اسکلت در ۱۰۰ متر اولیه غار مُهر تأییدی به این ادعا می‌زند. براساس بررسی‌های صورت گرفته اسکلت‌ها و تکه‌های سفال پیدا شده به هزاره دوم قبل از میلاد تعلق دارند.

آشنایی با برخی بخش‌ها و شگفتی‌های غار

دهانه غار در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا واقع است و تفاوت ارتفاع آن با ارتفاع چشمه‌ای که آب‌های فرورو حاصل از ریزش جوی غار را خارج کرده و به رود شور می‌ریزد، ۵۰ متر می‌باشد.

در بخش ورودی غار یک دهلیز ۴۰۰۰ متری را می‌توان مشاهده کرد که داشتن دهلیزهای فرعی، نداشتن غارسنگ و سقف کوتاه از جمله‌ ویژگی‌های جالب توجه آن می‌باشد. پس از دهلیز فرعی یک دالان بزرگ ۹۵۰ متری به چشم می‌خورد که در آن پس از سربالایی ۲ متری، تالار بزرگی قرار دارد که دارای ستون‌ها، چکنده‌ها و چکیده‌های پرشماری است.

غار کتله خور عکس

غار کتله خور عکس

نکته: ورودی اولیه‌ی این دهلیز جهت پیشگیری از صدمات احتمالی بسته شده است. افراد محلی این مکان را «یورت‌یری» می‌نامند که در زبان ترکی به معنای محل زندگی افراد یا ابا و اجداد است.

در غار کتله‌خور تجمعات آهکی زیادی را می‌توان مشاهده نمود که بسیار شبیه به بعضی اشیا هستند. جالب‌تر آن که این تجمعات برپایه‌ی همین شباهت، نامگذاری نیز شده‌اند و بخش‌های گوناگونی را برای باغ به وجود آورده‌اند که برخی از آن‌ها عبارتند از: میدان بیستون، میدان شیر خوابیده، میدان پنج‌شیر، تونل قندیلی، پای فیل، تالار عروس، میدان شمع، عروس و داماد و اتاق عقد. بدون تردید یکی از جذاب‌ترین بخش‌های مذکور، بخش عروس و داماد است که استالاگمیت‌های آن بسیار به عروس و داماد واقعی شبیه بوده و هر گردشگری را حیرت‌زده می‌کند.

نکته شگفت‌انگیز دیگر غار کتله‌خور، وجود ستون‌های آهکی بسیار بزرگ است که در اثر به هم پیوستن استالاکتیک‌ها و استالاگمیت‌های آهکی به‌وجود آمده‌‌اند. این ستون‌های وظیفه‌ی نگهداشتن سقف غار را برعهده دارند و مانع ریزش آن می‌شوند. چشمه‌های آب زلالی نیز در اطراف این غار دیده می‌شوند که زیبایی آن دوچندان کرده است.

غار کتله خور گرماب

غار کتله خور گرماب

محققان در پس از بررسی‌های که بر روی این غار انجام دادن به نتیجه‌ای بسیار عجیب و جالب‌توجه رسیدند و آن هم این است که غار در انتهای مسیرش به غار علیصدر همدان می‌رسد. این دو غار تقریباً همسن بوده و در یک دوره زمانی یکسان به وجود آمده‌اند اما دارای ۲ تفاوت اصلی هستند که بدین شرح می‌باشند: ۱- غار علیصدر، غاری آبی به شمار می‌آید و به دلیل امکان قایق‌سواری در بین دالان‌هایش، بسیار محبوب است اما غار کتله‌خور، غاری تقریباً خشک محسوب می‌شود و در آن هیچ اثری از آّب وجود ندارد. ۲- آهک‌های موجود در غار کتله‌خور بسیار خالص هستند و این باعث شفافیت بیشتر آن‌ها می‌شود. لذا گذر نور از قندیل‌ها، چشم‌اندازهای خارق‌العاده‌ای را به وجود می‌آورد. در نتیجه می‌توان گفت غار کتله‌خور از این لحاظ نسبت به غار علیصدر زیباتر است.

نکته‌ی جالب دیگری که در مورد غار کتله‌خور وجود دارد این است که دارای ۷ طبقه می‌باشد اما فقط ۳ طبقه از آن کشف شده است. در حقیقت این غار در ابتدا غاری آبی بوده اما با توجه به اینکه از چند طبقه تکشیل شده، آب به طبقات زیرین نفوذ کرده و غار کتله‌خور به غاری خشک بدل گشته است.

غار کتله خور گرماب زنجان

غار کتله خور گرماب زنجان

تقسیم‌بندی غار

غار کتله‌خور را می‌توان به ۳ قسمت فرهنگی، تفریحی و ورزشی تقسیم‌بندی کرد. قسمت فرهنگی آن در جنوب غار قرار دارد و در قسمت اصلی آن یک دالان طبیعی واقع است که میزبان مراسم‌های مختلفی می‌باشد. قسمت تفریحی شامل ۲ کیلومتر مسیر مستقیم است که تمامی گردشگران می‌توانند از آن دیدن نمایند؛ اما اگر ورزشکار یا غارنورد باشید میتوانید به بخش ورزشی بروید. این بخش هم دارای ۴ کیلومتر طول است.

غار كتله خور كجاست

غار كتله خور كجاست

چگونه به غار کتله‌خور برویم؟

برای بازدید از غار کتله‌خور بایستی به شهر خدابنده در فاصله‌ی ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان بروید. غار کتله‌خور در نزدیکی شهر نقلی و زیبای خدابنده قرار دارد. توصیه می‌کنیم حتما بازدید از این غار را حداقل یک دفعه تجربه کنید. بدون تردید تماشای قندیل‌ها و تجمعات آهکی بسیار زیبای موجود در غار به همراه‌ تالارها و دالان‌های بزرگ و طولانی، شما را بسیار شگفت‌زده می‌کند.

نکته: در حال حاضر غار کتله‌خور از نظر کیفیت بلورها و قندیل‌ها، زیبایی و تعداد طبقات نخستین غار آهکی جهان محسوب می‌شود. برای اینکه این غار بتواند محل مناسبی برای میزبانی از گردشگران باشد تلاش‌های زیادی صورت گرفت که سرانجام پس از ۵ سال کوشش بخش خصوصی و هزینه‌های شخصی مهندس عالی (فرماندار زنجان) آماده‌ی بهره‌برداری گردید.

مطالب پیشنهادی

دیدگاهی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد؛ بخش های ضروری با * علامت گذاری شده اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *